Adwokatura oczekuje współpracy MS w sprawie urealnienia stawek adwokackich

  • Ministerstwo Sprawiedliwości w odpowiedzi na wystąpienie Rzecznika Praw Obywatelskich poinformowało, że prowadzi prace analityczno-koncepcyjne dotyczące kompleksowego uregulowania kwestii opłat i stawek za czynności adwokackie i radcowskie.
  • Adw. Przemysław Rosati, Prezes Naczelnej Rady Adwokackiej, nawiązując do tego stanowiska skierował pismo do min. Marcina Warchoła, sekretarza stanu w ministerstwie sprawiedliwości, w którym zapewnia o gotowości aktywnego włączenia się przedstawicieli Adwokatury oraz środowiska naukowego w prace nad uregulowaniem kwestii wynagrodzenia za czynności adwokackie.
  • Prezes NRA oczekuje, że w następstwie deklarowanych przez Ministra Sprawiedliwości „prac analityczno-koncepcyjnych” warunki świadczenia obywatelom pomocy prawnej z urzędu przez profesjonalnych pełnomocników zostaną dostosowane do obecnych realiów ekonomicznych, a uregulowanie tego zagadnienia nie będzie realizowane bez udziału Adwokatury.
  • To kolejne działania podejmowane w obecnej kadencji przez Prezesa NRA i przez Naczelną Radę Adwokacką w sprawie zmian w zakresie wynagradzania za świadczenie pomocy prawnej z urzędu.

- Jestem gotowy wraz z przedstawicielami Adwokatury oraz środowiska naukowego włączyć się aktywnie do prac analityczno-koncepcyjnych Ministra Sprawiedliwości zmierzających do stworzenia kompleksowego uregulowania kwestii wynagrodzenia za czynności adwokackie w oparciu o wskazane przez Pana kryteria, a także w sposób, który urealni wysokość stawek adekwatnie do aktualnych warunków ekonomicznych świadczenia pomocy prawnej z urzędu. – czytamy w piśmie Prezesa NRA do min. Marcina Warchoła.

Adw. Przemysław Rosati tłumaczy, że stawki za pomoc prawną z urzędu od lat pozostają na rażąco niskim poziomie, często niegwarantującym nawet zwrotu kosztów dojazdów na rozprawy. Praca adwokatów w sprawach z urzędu jest niezbędna i gwarantuje równy dostęp obywateli do sprawiedliwego sądu, nie jest jednak postrzegana jako istotny element wymiaru sprawiedliwości, biorąc pod uwagę wysokość otrzymywanego przez adwokatów z tego tytułu wynagrodzenia. To także wyraźny sygnał dla obywateli, że jeśli nie stać ich na adwokata z wyboru, Państwo nie zapewni im adekwatnie opłaconej, profesjonalnej pomocy prawnej.

Prezes NRA przypomniał w swym wystąpieniu, że otwartość na współpracę m.in. w tym zakresie zadeklarował podczas ostatniego spotkania z min. Marcinem Warchołem i deklarację tej współpracy podtrzymuje nadal.

Przypomnijmy, że prezes Przemysław Rosati już rok temu, w sierpniu 2021 r. skierował pismo do ministra sprawiedliwości Zbigniewa Ziobry o pilne zorganizowanie spotkania w celu wypracowania wspólnie ze środowiskiem Adwokatury Polskiej propozycji zmian i przygotowania nowelizacji rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu, która urealni wysokość stawek adekwatnie do aktualnych warunków ekonomicznych świadczenia pomocy prawnej z urzędu.

Z uwagi na brak odpowiedzi prezes NRA wystosował 6 kwietnia 2022 r. pismo do premiera Mateusza Morawieckiego, w którym zwrócił uwagę na problem wysokości stawek. Na pismo zareagował min. Michał Dworczyk z Kancelarii Prezesa Rady Ministrów. Skierował on pismo do ministra sprawiedliwości, w którym zwrócił się o udzielenie Prezesowi NRA odpowiedzi w sprawie postulatu NRA dotyczącego urealnienia wysokości stawek adwokackich za świadczenie nieodpłatnej pomocy prawnej z urzędu na rzecz obywateli i dostosowania ich do aktualnych warunków ekonomicznych. 

Warto wspomnieć, że w ostatnim czasie, 9 czerwca br. Senat RP przyjął projekt nowelizacji, który zakłada urealnienie stawek dla adwokatów i radców prawnych z urzędu. Według projektu stawki za takie usługi mają być w praktyce nie niższe niż stawki dla pełnomocników z wyboru. Projekt jest senacką inicjatywą legislacyjną, teraz trafi do prac w Sejmie RP.

W toku prac legislacyjnych jest także projekt przygotowany przez adw. Przemysława Rosati, który jest inicjatywą legislacyjną Naczelnej Rady Adwokackiej w ramach petycji skierowanej do Senatu RP, a dotyczący zmiany przepisów Kodeksu postępowania cywilnego oraz Kodeksu postępowania karnego w zakresie obejmującym zmiany zasad rozliczania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Zgodnie z propozycją zmiany sąd miałby orzekać o tych kosztach w odrębnym postanowieniu, wydawanym po wydaniu orzeczenia kończącego sprawę w danej instancji, co pozwoliłoby na wypłacanie zasadzonych kosztów po zakończeniu postępowania w każdej instancji, a w przypadku wygaśnięcia pełnomocnictwa w trakcie postępowania (wypłaty bieżące, a nie po zakończeniu całego postępowania). Koszty nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu w każdym przypadku ponosiłby Skarb Państwa, co w odniesieniu do spraw cywilnych eliminowało by konieczność prowadzenia przez pełnomocnika egzekucji tych kosztów od strony przeciwnej w przypadku wygrania sprawy. Senacka Komisja 15 lutego 2022 r. podjęła decyzję o podjęciu prac na senackim projektem nowelizacji kpk i kpc.

Problemem braku działań w zakresie urealnienia stawek adwokackich dostrzega również Rzecznik Praw Obywatelskich, który skierował w tej sprawie zapytanie do ministra sprawiedliwości. To właśnie Rzecznika ministerstwo poinformowało o prowadzonych „pracach analityczno-koncepcyjnych zmierzających do stworzenia regulacji kompleksowego uregulowania kwestii opłat i stawek za czynności adwokackie oraz radcowskie zarówno w aktach wykonawczych dotyczących kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielanej z urzędu, jak i dotyczących opłat, poprzez ich odpowiednie zsynchronizowanie i ustalenie ich wysokości w sposób sygnalizowany przez Trybunał, a jednocześnie racjonalny z punktu widzenia wydatków budżetowych”.

Z kolei 23 kwietnia 2020 r. Trybunał Konstytucyjny wydał wyrok, w którym uznał za niekonstytucyjny przepis ministerialnego rozporządzenia stanowiący, że opłatę będącą elementem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, które ponosi Skarb Państwa, ustala się w wysokości co najmniej połowy opłaty maksymalnej określonej w rozdziałach rozporządzenia określających stawki maksymalne, przy czym nie może ona przekraczać wartości przedmiotu sprawy.

W dniu 10 czerwca br. w Katowicach odbyła się konferencja zorganizowana przez Instytut Legislacji i Prac Parlamentarnych „W labiryncie pomocy prawnej „z urzędu” - czas na poważne zmiany”, podczas której uczestnicy zgodnie podkreślali, że adwokaci i radcy prawni nierzadko dokładają do pomocy prawnej świadczonej z urzędu, finansując tę pomoc. Rządzący niestety nie dostrzegają tych problemów, uważając, że system pomocy prawnej działa dobrze. Podczas konferencji dowodzono, że istnienie spraw z urzędu jest konieczne w każdym demokratycznym systemie prawnym, nie tylko w sprawach karnych, ale także cywilnych. Istnieje potrzeba podjęcia pilnych zmian w odniesieniu do orzekania i wypłacania pełnomocnikom należnych im wynagrodzeń i zwrotu kosztów. Zmiany te powinny iść w kierunku zgodnym z tendencjami europejskimi, czyli wprowadzenia pełnej zasady odpowiedzialności Skarbu Państwa za te koszty. (czytaj pełną relację z konferencji

Przedmiotowa sprawa jest także przedmiotem rozmów Prezesa NRA z polskimi politykami.

Czytaj: pismo Prezesa NRA do min. Marcina Warchoła

Czytaj też:

Reakcja Kancelarii Premiera RP na urealnienie stawek adwokackich

Jest szansa na wyższe stawki za urzędówki

 

 

 

Share on FacebookShare on TwitterShare on LinkedInSend Email

Polecane strony

Naczelna Rada Adwokacka
Centrum Mediacji
Internetowe Doskonalenie Adwokatury
Krajowy rejestr Adwokatów i Aplikantów Adwokackich
Pismo Adwokatury Polskiej
Wyższy Sąd Dscyplinarny
Mobilny Adwokat
Newsletter Adwokatury
http://e-magazynadwokat.pl/
https://www.mlodapalestra.pl/
Muzeum Adwokatury
https://adwokatwkazdymprzypadku.pl/
Palestra Świętokrzyska
Biblioteka Palestry