Prace nad nowelizacją ustawy o RPO oraz niektórych innych ustaw w Senacie

Projekt zmian ustawy o Rzeczniku Praw Obywatelskich i niektórych innych ustaw trafił pod obrady Komisji Regulaminowej; Etyki i Spraw Senatorskich. W jej pracach 6 kwietnia uczestniczył m.in. prezes Najwyższej Izby Kontroli Krzysztof Kwiatkowski i wiceminister sprawiedliwości Patryk Jaki. Naczelną Radę Adwokacką reprezentowała adw. Katarzyna Gajowniczek-Pruszyńska.

Projekt zmian ustawy omawiany był w zakresie wprowadzenia na obecnym etapie poprawek senackich. Przedmiotem referatu przedstawiciela Biura Legislacji było zagadnienie swoistego ujednolicenia brzmienia nowelizowanych ustaw z obowiązującymi analogicznie przepisami Prawa o ustroju sądów powszechnych w zakresie, w jakim odnoszą się one do zakazu pozbawiania wolności bez zgody właściwego organu, tj. w przypadku sędziów sądu dyscyplinarnego, a w przypadku Rzecznika Praw Obywatelskich i Prezesa Najwyższej Izby Kontroli - Sejmu.

Przewodniczący udzielił głosu przedstawicielom Naczelnej Rady Adwokackiej i Biura Rzecznika Praw Obywatelskich – adw. Katarzynie Gajowniczek-Pruszyńskiej oraz dr. Mirosławowi Wróblewskiemu. Wystąpienia te nawiązywały do dotychczasowej argumentacji, zawartej zarówno w opinii NRA, jak i opinii RPO. Przedmiotem dyskusji stało się zagadnienie wniosku o uchylenie immunitetu RPO w sprawach ściganych z oskarżenia prywatnego. Senator prof. dr hab. Andrzej Misiołek zajął stanowisko zbieżne z opinią NRA, zaprezentowaną przez adw. Katarzynę Gajowniczek-Pruszyńską, a kwestionujące słuszność przyjęcia takiego rozwiązania. Wskazał, że w tego rodzaju sprawach zagrożona będzie swoboda pracy tych instytucji. Powołując się na opinie konstytucjonalistów, senator Misiołek podkreślił,  że rezygnacja z tego zapisu uchroniłaby przed potencjalnym paraliżem działania tych organów.

Dodatkowo przedmiotem rozważań była możliwość zrzeczenia się immunitetu przez Prezesa NIK w sytuacji popełnienia przez niego wykroczenia drogowego i wyrażenia zgody na pociągnięcie go do odpowiedzialności za wykroczenie drogowe. 

Obydwie kwestie zostały pozytywnie przegłosowane. Projekty zmian przekazano do dalszych prac legislacyjnych.

NRA w przedstawionej jeszcze w grudniu ubiegłego roku opinii do projektu stwierdziła, że uchwalenie przejrzystej, skutecznej procedury mającej na celu uchylenie immunitetu w/w podmiotom zasługuje na aprobatę, ale procedura ta powinna być przejrzysta, skuteczna i precyzyjna, tak żeby nie umożliwiała ograniczenia niezależności od innych organów państwowych. Zaproponowany projekt nowelizacji, w ocenie NRA, nie spełniał tych wymogów. Powielone zostały tu rozwiązania z ustawy o wykonywaniu mandatu posła i senatora, które wbrew oczekiwaniom ustawodawców, nie eliminują problemu przewlekłości postępowań. Zasadniczą wątpliwość budzi udział i rola Prokuratora Generalnego w procedurze uchylania immunitetu – brak jest wskazania kompetencji i zakresu działania tego organu. Niejasność budzi sprawa braku terminu, w którym Prokurator Generalny będzie zobligowany przekazać wniosek o uchylenie immunitetu Marszałkowi Sejmu, czy też kwestia terminu na uzupełnienie tegoż wniosku.

Naczelna Rada Adwokacka krytycznie oceniła też procedurę złożenia wniosku o wyrażenie zgody na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej w związku z wszczęciem postępowania w sprawach ściganych z oskarżenia prywatnego – która w kształcie zaproponowanym przez wnioskodawców może prowadzić do wszczynania pochopnych postępowań i swoistego „mrożenia” działania danej instytucji. W tym zakresie problematyczne jest posługiwanie się sformułowaniem związanym z możliwością złożenia wniosku o uchylenie immunitetu z chwilą "wniesienia sprawy do sądu". Wprowadzenie tej pozakodeksowej terminologii i dopuszczenie do sytuacji, w której wniosek o uchylenie immunitetu składany byłby przed badaniem spełnienia formalnych wymogów aktu oskarżenia przez sąd, doprowadzić może do wszczynania spraw o uchylenie immunitetu tam gdzie formalnie postępowanie nie będzie się toczyć (np. ze względu na brak opłaty). Projekt zmiany ustawy zawiera mankamenty w postaci braku terminów minimalnych i maksymalnych dla większości czynności - np. brak terminu na przedstawienie wyjaśnień i wniosków przez podmioty, których dotyczy wniosek o uchylenie immunitetu, brak terminu dla Sejmu dla przyjęcia uchwały zezwalającej na przyjęcie wniosku o uchylenie immunitetu. Brak tych terminów minimalnych i maksymalnych nie chroni ani interesów oskarżycieli, ani podmiotów, których wniosek o uchylenie dotyczy. Taki stan zawisłości wniosku powoduje swoisty efekt „mrożący” dla podmiotów, którym immunitet przysługuje.

Share on FacebookShare on TwitterShare on LinkedInSend Email

Polecane strony

Naczelna Rada Adwokacka
Centrum Mediacji
Internetowe Doskonalenie Adwokatury
Krajowy rejestr Adwokatów i Aplikantów Adwokackich
Pismo Adwokatury Polskiej
Wyższy Sąd Dscyplinarny
Mobilny Adwokat
Newsletter Adwokatury
http://e-magazynadwokat.pl/
https://www.mlodapalestra.pl/
Muzeum Adwokatury