Prawo zatrzymanego do adwokata - czy w Polsce jest realizowana dyrektywa unijna?

Naczelna Rada Adwokacka opracowała dokument podsumowujący realizację obowiązków wynikających z dyrektywy  w sprawie pomocy prawnej z urzędu dla podejrzanych i oskarżonych w postępowaniu karnym oraz dla osób, których dotyczy wniosek w postępowaniu dotyczącym europejskiego nakazu aresztowania. Autorem dokumentu jest adw. Bartosz Przeciechowski, członek NRA.

Dyrektywa 2016/1919 z dnia 26 października 2016 r. reguluje zasady dotyczące udzielania pomocy prawnej z urzędu. Dokument wskazuje, że pomoc ta powinna być udzielana bez zbędnej zwłoki, najpóźniej przed przesłuchaniem danej osoby przez policję lub inny organ ścigania czy też sądowy.

 W Polsce odpowiednie zastosowanie ma rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 23 czerwca 2015 r. w sprawie sposobu zapewnienia oskarżonemu korzystania z pomocy obrońcy w postępowaniu przyspieszonym, zgodnie z którym jeśli podejrzany nie ma obrońcy, organ prowadzący postępowanie przygotowawcze poucza o uprawnieniu do korzystania z pomocy obrońcy, a następnie udostępnia mu listę adwokatów i radców wprawnych pełniących dyżury. Jednak nie każdy zatrzymany ma status podejrzanego i w tym zakresie NRA widzi potrzebę wprowadzenia wyraźnych przepisów o pouczeniu każdego zatrzymanego o prawie do przyznania pomocy prawnej z urzędu, na tym etapie postępowania.

W materiale opracowanym przez adw. Przeciechowskiego wskazuje się na rozważenie zmian w kodeksie postępowania karnego, zakazujących prowadzenia czynności przesłuchania i czynności dochodzeniowo-śledczych przed rozpoznaniem wniosku o przyznanie pomocy prawnej z urzędu, o ile taki wniosek zostanie złożony. Sprzeczne z celem dyrektywy wydaje się uprawnienie prokuratora do odmowy dopuszczenia pełnomocnika do udziału w postępowaniu. Zmian w przepisach wymaga również wprowadzenie możliwości udzielenia doraźnej lub tymczasowej pomocy prawnej z urzędu przed przesłuchaniem osoby zatrzymanej i przed prowadzeniem z jej udziałem czynności dochodzeniowo-śledczych. Specjalnego rozwiązania ustawowego wymagałoby również powierzenie policji i organom ścigania kompetencji do tymczasowego przyznania pomocy prawnej z urzędu. NRA sugeruje też dostosowanie treści pouczenia dla zatrzymanego do wymagań dyrektywy UE.

W dokumencie podkreśla się, że niezależnie od zmian przepisów ustawowych należałoby zmienić praktykę organów procesowych i ścigania dotyczącą wyraźnego pouczenia o prawie do pomocy prawnej z urzędu na etapie zatrzymania i udostępnienia w tym celu wniosku oraz nadania mu natychmiastowego biegu, a także wstrzymanie wszelkich czynności do czasu rozpoznania przez sąd tegoż wniosku.

Czytaj cały dokument

Share on FacebookShare on TwitterShare on LinkedInSend Email

Polecane strony

Naczelna Rada Adwokacka
Centrum Mediacji
Internetowe Doskonalenie Adwokatury
Krajowy rejestr Adwokatów i Aplikantów Adwokackich
Pismo Adwokatury Polskiej
Wyższy Sąd Dscyplinarny
Mobilny Adwokat
Newsletter Adwokatury
http://e-magazynadwokat.pl/
https://www.mlodapalestra.pl/
Muzeum Adwokatury